ojcostwo,  ustalenie ojcostwa

Ustalenie ojcostwa w czasie ciąży

18 czerwca 2018

Po kilkudniowej rozłące mój mąż zobaczył się dzisiaj z naszym synem i aż serce rosło, kiedy mogłam ich razem obserwować. Ale niestety nie zawsze jest tak, że mama i tata są jednocześnie małżeństwem i wspólnie wychowują wspólne dziecko. Ostatnio zgłosili się do mnie klienci, którzy spodziewają się dziecka i rozsądnie zaczęli się zastanawiać nad formalnościami jeszcze przed przyjściem malucha na świat. Moi klienci – nazwijmy ich Izą i Piotrkiem – nie są małżeństwem. Poznali się, kiedy Iza była żoną innego mężczyzny. Rozwiedli się szybko i bez orzekania o winie – po 6 miesiącach wspólnego pożycia, bo oboje wiedzieli, że małżeństwo było błędem. Wkrótce po rozwodzie Iza zaszła w ciążę z Piotrkiem.

I tu zaczynają się „schody”. Piotrek jest ojcem dziecka i chciałby, aby dziecko nosiło jego nazwisko. Jest to możliwe, ale wymaga trochę wysiłku. Sprawa niestety jest zaskakująco nieżyciowo pomyślana w naszym systemie prawnym. Rozważmy na przykładach „kto jest tatą” w świetle polskiego prawa.

Jakie nazwisko dostanie dziecko?

  1. Mama i tata są małżeństwem. Dziecko rodzi się w trakcie trwania małżeństwa.
    Ojcem dziecka w świetle prawa jest mąż matki. Dziecko otrzyma nazwisko takie, jakie małżonkowie wskazali zawierając związek małżeński. 
  2. Mama i tata nie są już małżeństwem. Dziecko rodzi się do 300 dni po rozwodzie.
    Ojcem dziecka w świetle prawa jest były mąż matki. Dziecko otrzyma nazwisko takie, jakie małżonkowie wskazali zawierając związek małżeński. 
  3. Mama i tata żyją w związku nieformalnym. Mama nie była wcześniej mężatką. Są zgodni co do tego kto jest ojcem.
    Tata może uznać ojcostwo dziecka w urzędzie stanu cywilnego. Dziecko otrzyma nazwisko wskazane przez rodziców. Jeśli nie będzie zgody w tym zakresie, dziecko otrzyma nazwisko dwuczłonowe. 
  4. Mama i tata żyją w związku nieformalnym. Mama była wcześniej mężatką. W dniu porodu minęło min. 300 dni od rozwodu. Rodzice są zgodni co do tego kto jest ojcem.
    Tata może uznać ojcostwo dziecka w urzędzie stanu cywilnego, a mama to potwierdzi. Dziecko otrzyma nazwisko wskazane przez rodziców. Jeśli nie będzie zgody w tym zakresie, dziecko otrzyma nazwisko dwuczłonowe. 
  5. Mama i tata żyją w związku nieformalnym. Mama jest mężatką albo mama była wcześniej mężatką,a w dniu porodu nie minęło jeszcze 300 dni od rozwodu. 
    W świetle prawa ojcem dziecka jest były mąż mamy.  Dziecko otrzyma nazwisko takie, jakie małżonkowie wskazali zawierając związek małżeński. O tym co można zrobić, aby rozwiązać tą sytuację – poniżej. 
  6. Mama i tata nie są małżeństwem. Mama nie była wcześniej mężatką lub minęło min. 300 dni od rozwodu. Tata nie przyznaje się do bycia ojcem.
    Jeżeli ojciec dziecka nie chce złożyć oświadczenia w urzędzie stany cywilnego w sprawie uznania dziecka, matka dziecka w jego imieniu może wystąpić do sądu o ustalenie ojcostwa. W tej sytuacji najlepiej zgłosić się do adwokata/radcy prawnego. 

 

Co zrobić jeśli w świetle prawa ojcem jest były mąż?

Wracając do moich klientów – ich sytuacja jest niestety najgorsza z możliwych. W dniu porodu nie upłynie jeszcze 300 dni od rozwodu. A zatem w świetle prawa ojcem dziecka Izy i Piotrka będzie były mąż Izy. Wyobrażacie sobie, że to nie jest komfortowa sytuacja ani dla przyszłych rodziców, ani dla byłego męża Izy.

Jeśli jesteście w podobnej sytuacji warto rozważyć zawarcie ślubu cywilnego – to rozwiązuje nam problem domniemania ojcostwa poprzedniego męża. Ojcem dziecka będzie w takiej sytuacji w świetle prawa nowy mąż. Oczywiście opcja ta jest wykluczona w sytuacji, gdy mama nadal jest mężatką.

Jeśli nie chcecie (lub nie możecie) wziąć ślubu nie pozostaje nic innego jak wytoczenie powództwa o zaprzeczenie ojcostwa (byłego) małżonka, a następnie o ustalenie ojcostwa prawdziwego taty. To bardzo trudna sytuacja – wyobrażam sobie, że w takiej chwili ostatnie o czym chcemy myśleć to sprawa w sądzie! W takiej sytuacji warto się udać do adwokata/radcy prawnego, który poprowadzi takie postępowanie za Was, jednocześnie zdejmując z Was 90% obowiązków z tym związanych (chociaż na pewno nie zezna za Was w sądzie – więc minimum aktywności będzie potrzebne).

Ale uwaga: na wytoczenie powództwa o zaprzeczenie ojcostwa mamy tylko 6 miesięcy od porodu (dla mamy) lub od dowiedzenia się o porodzie (przez ex małżonka). Nie ma co czekać do ostatniej chwili.

 

Czy można uznać dziecko przed porodem?

Jeśli Wasz przypadek jest pozbawiony tego dramatyzmu, a jakim musieli się zmierzyć moi klienci – czyli jesteście w sytuacji 2 lub 3 powyżej – formalności możecie załatwić zanim dziecko w ogóle się urodzi – tj. przez tzw. uznanie ojcostwa dziecka poczętego, które jeszcze się nie urodziło. Osobiście zalecam tę opcję, jeśli tylko jest taka możliwość – po porodzie tego typu sprawy to ostatnie na co ma się czas 🙂

Uznanie dziecka przez porodem – konsekwencje

  1. Dziecko może automatycznie po narodzinach otrzymać nazwisko ojca lub dwuczłonowe – w zależności od tego jak zdecydujecie.
  2. Jeśli mama musi po porodzie przebywać długo w szpitalu, tata dziecka może bez problemu zabrać dziecko do domu.
  3. Tata może podejmować decyzje o zabiegach medycznych i być informowany o wszystkim co się dzieje z dzieckiem – tak jak mama.
  4. Po urodzeniu dziecka, matka nie musi iść do USC, by załatwić formalności związane z rejestracją dziecka.  Tata może zrobić to sam.
  5. Dziecko wchodzi do grona spadkobierców po tacie – wiem że to abstrakcja, ale wypadki chodzą po ludziach. Lepiej chuchać na zimne.

Uznanie dziecka przed porodem – jakie dokumenty są potrzebne?

Żeby uznać dziecko przed porodem, trzeba zgłosić się do Urzędu Stanu Cywilnego w urzędzie gminy (lub dzielnicy w dużych miastach). Każde z rodziców musi złożyć stosowne oświadczenie – można to zrobić jednocześnie lub maksymalnie w przeciągu 3 miesięcy po sobie.

W różnych urzędach oczekiwane są różne dokumenty, ale maksymalnie co może być wymagane to: dowody osobiste, zaświadczenie lekarskie o ciąży i odpis aktu urodzenia mamy oraz ewentualnie dokument potwierdzający to, że mama jest rozwódką, wdową lub w separacji. Najlepiej dopytać w Waszym USC jakie dokumenty będą potrzebne.

 

 

Related Posts

Grafika do artykułu na blogu adwokat Kobiet na temat Urlopu Ojcowskiego. tekst na grafice: Urlop dla ojca po urodzeniu dziecka Komu przysługuje urlop ojcowski Jaki wymiar urlopu dla taty?

Urlop ojcowski

1 czerwca 2018
Tekst: Adwokat Kobiet. Opieka na żonę po porodzie. Zwolnienie na opiekę nad żoną po porodzie. Opieka po porodzie dla ojca. Na zdjęciu rodzina.

Opieka nad żoną po porodzie

17 kwietnia 2019
Tekst na grafice: Adwokat Kobiet, alimenty na rodzica i dziadków. Alimenty od dzieci - jak uniknąć? Na zdjęciu starsza kobieta.

Alimenty na rodzica i dziadków

20 grudnia 2019

345 komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *