Zwolnienie lekarskie w ciąży • prawa w ciąży • Adwokat Kobiet
zwolnienie lekarskie w ciąży
prawa w ciąży,  ubezpieczenie zdrowotne,  umowa o pracę,  umowa zlecenie,  zasiłek chorobowy

Zwolnienie lekarskie w ciąży

Zwolnienie lekarskie w ciąży to trudny temat. Mówi się, że ciąża to nie choroba…. Ten kto to wymyślił albo jest mężczyzną albo nigdy/dawno nie był w ciąży 😉 Pierwszy trymestr to nieustanna huśtawka tragicznego samopoczucia i osłabienia. Drugi to krótki oddech na przyszykowanie się do nadejścia nowego człowieka i seria badań oraz wizyt lekarskich. Trzeci zaś to już zadanie dla wytrwałych –  to nawet ciężko opisać (i nie jest to przypadkowy dobór słów 🙂

Oczywiście – samo bycie w ciąży nie uprawnia do zwolnienia. Jeśli mama dobrze się czuje to może pracować do samego końca i pracodawca nie ma żadnego prawa oczekiwać, że pozbędzie się pracownicy wysyłając ją na zwolnienie. Bardzo często kobiety zgłaszają mi, że po poinformowaniu pracodawcy o ciąży, jest im komunikowane tego typu oczekiwanie. Istnieje szereg praw przysługujących kobietom w ciąży – część z nich niewygodna dla pracodawcy. Ale nie oznacza to, że pracodawca ma prawo oczekiwać od kobiety przejścia na zwolnienie – pamiętajcie o tym.

Pisałam Wam już o zasadach korzystania ze zwolnień lekarskich w związku z końcem umowy, a także o zasadach wystawiania zwolnień wstecz i w przód. Dzisiejszy wpis mam nadzieję  kompleksowo rozwieje wszystkie wątpliwości dotyczące możliwości korzystania przez kobiety w ciąży ze zwolnień lekarskich.


Kiedy można iść na zwolnienie lekarskie w ciąży?

Jeśli mama się źle czuje, jej ciąża jest zagrożona lub istnieją inne wskazania medyczne – kobieta w ciąży ma prawo skorzystać ze zwolnienia lekarskiego tak samo jak każdy inny pracownik. Podstawowe zasady udzielania zwolnienia w ciąży i poza nią są takie same – zwolnienie lekarskie to nic innego jak zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy.

Zwolnienie lekarskie w ciąży może wystawić zarówno lekarz rodzinny, ginekolog, jak i lekarz każdej innej specjalizacji.

Należy jak najszybciej poinformować pracodawcę o swojej chorobie oraz przewidywanym czasie jej trwania (maksymalnie do drugiego dnia nieobecności) – wystarczy telefon do przełożonego lub e-mail. Na dostarczenie zwolnienia mamy 7 dni od momentu wystawienia zwolnienia przez lekarza. Wlicza się w to również niedziele i święta. Nie trzeba robić tego osobiście – zwolnienie może dostarczyć do kadr mąż, koleżanka lub jakakolwiek inna osoba. Ale uwaga: jeśli się spóźnisz, zasiłek chorobowy może być zmniejszony o 25%!


Czy trzeba powiadomić szefa, że idę na zwolnienie lekarskie w ciąży?

Nie ma obowiązku informować szefa o planowanym momencie przejścia na zwolnienie, nawet jeśli kobieta zna już ten termin, bo np. ustaliła go na wizycie u lekarza prowadzącego – od kolejnej wizyty. NIE NIE NIE. Nie ma także obowiązku informowania, że przechodzimy na zwolnienie już do końca ciąży – jeśli zwolnienie wystawiono na np. 3 tygodnie to pracodawca tyle ma się dowiedzieć.

Może czasem warto powiedzieć przełożonemu o swoich planach – bo jednak to wymaga zorganizowania pracy w zastępstwie itd., ale generalnie nie ma takiego obowiązku i pracodawca nie może tego wymagać.


Jak długo można być na zwolnieniu lekarskim w ciąży?

Został jednocześnie wskazany przedział czasu ograniczający okres wypłacania zasiłku, a jest on:

  • nie dłuższy niż 182 dni,
  • nie dłuższy niż 270 dni, w przypadku niezdolność do pracy występującej w trakcie ciąży lub spowodowanej gruźlicą.

Oznacza to, że nawet jeśli zachorujesz już w pierwszym miesiącu ciąży, ale masz prawo do pobierania zasiłku chorobowego to będzie on wypłacany przez cały okres ciąży. Wszelkie sugestie lekarzy, że jest inaczej można potraktować jako braki w wiedzy 🙂


Kod na zwolnieniu

Na zwolnieniach lekarskich, także na zwolnieniu lekarskim w ciąży, umieszcza się szereg danych pacjenta oraz NIP pracodawcy. Dodatkowo w niektórych wypadkach wpisuje się specjalne oznaczenia, które mogą mieć wpływ np. na wysokość zasiłku. Tak też jest w przypadku ciąży. Jeśli pacjentka jest w ciąży na druku może znaleźć się adnotacja z kodem “B”.

  • kod A – oznacza niezdolność do pracy powstałą po przerwie nieprzekraczającej 60 dni, spowodowaną tą samą chorobą, która była przyczyną niezdolności do pracy przed przerwą,
  • kod B – oznacza niezdolność do pracy przypadającą w okresie ciąży,
  • kod C – oznacza niezdolność do pracy spowodowaną nadużyciem alkoholu,
  • kod D – oznacza niezdolność do pracy spowodowaną gruźlicą,
  • kod E – oznacza niezdolność do pracy spowodowaną chorobą zakaźną o długim okresie wylęgania.

Wpisanie kodu B będzie miało znaczenie dla ustalenia wysokości zasiłku chorobowego. Na pisemny wniosek ubezpieczonego na zaświadczeniu lekarskim nie umieszcza się kodu “B” oraz “E”.  Jeśli więc nie chcesz, aby Twój pracodawca dowiedział się ze zwolnienia, że jesteś w ciąży to poproś lekarza o nie umieszczanie w druku literki B. Pamiętaj jednak, że w takim wypadku zasiłek chorobowy zostanie wypłacony jak dla każdego innego pracownika (patrz kolejny punktu), a nie na preferencyjnych zasadach dla zwolnienia lekarskiego w ciąży.


Zwolnienie chodzące/ zwolnienie leżące

Na zwolnieniu często pojawia się także dodatkowa adnotacja (w polu 12 druku zwolnienia) – cyfra oznaczająca:

1- “chory powinien leżeć
2- “chory może chodzić
 
To z kolei ma znaczenie dla oceny czy chory korzysta ze zwolnienia zgodnie z jego przeznaczeniem – co będzie miało znaczenie przy kontroli wykorzystania zwolnienia. O kontroli zwolnienia lekarskiego w ciąży przeczytacie tutaj: Kontrola zwolnienia lekarskiego.

Zasiłek chorobowy

Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego pracownikowi stanowi co do zasady przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Czyli mówiąc po polsku – średnia pensja z ostatnich 12 miesięcy.  Jeżeli jednak nie przepracowałaś 12 miesięcy to bierze się pod uwagę średnią za wszystkie pełne przepracowane miesiące. Jeśli nie przepracowałaś ani jednego miesiąca – to kwota wskazana na umowie jako wynagrodzenie miesięczne. (Więcej o zasadach obliczania “podstawy wymiaru zasiłku” znajdziecie w poście dotyczącym zasiłku macierzyńskiego)
 
UWAGA: bierze się pod uwagę tylko wynagrodzenie za okres zatrudnienia u obecnego pracodawcy!
 
W przypadku niezdolności do pracy zasiłek chorobowy wyniesie 80% podstawy wymiaru składek. Natomiast w okresie ciąży – 100%. 
 
Zasiłek przysługuje po tak zwanym okresie wyczekiwania, tj. co do zasady:
  • w przypadku umowy o pracę – po 30 dniach,
  • w przypadku umowy zlecenia i własnej działalności – po 90 dniach podlegania ubezpieczeniu.
Liczą się do tych okresów także poprzednie okresy zatrudnienia. Dla przykładu: pracuję w firmie X na umowę pracę do 30.04. Od 1 maja zaczynam nową pracę. Po tygodniu zachorowuję – przysługuje mi zasiłek chorobowy.

Kto płaci za zwolnienie lekarskie w ciąży?

Przez pierwsze 33 dni choroby za zwolnienie lekarskie płaci pracodawca – ze swoich środków. Nazywa się to “wynagrodzeniem chorobowym”. Dopiero od 34. dnia wypłacany jest zasiłek chorobowy z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wyjątek stanowią pracownicy, którzy ukończyli 50 lat: w ich przypadku pracodawca płaci tylko za 14 dni choroby.

Ale uwaga tu chodzi o pierwsze 33 dni w roku! Oznacza to, że jeśli byłaś chora przez np. 15 dni w styczniu i 18 dni w lutym, a od czerwca poszłaś na kolejne zwolnienie to za to trzecie zwolnienie zapłaci już ZUS od 1 dnia.


Warto także wiedzieć, że w przypadku tzw. dużych płatników (czyli podmioty, które zatrudniają co najmniej 20 osób) fizycznej wypłaty zasiłku chorobowego dokonuje pracodawca przez cały okres trwania niezdolności do pracy. Wypłaty zasiłków są jednak dokonywane ze środków ZUS, więc pracodawca nic na tym nie traci – to tylko kwestia fizycznego wypłacania środków, a nie ponoszenia kosztu zwolnień. W takim wypadku zasiłek powinien być wypłacony razem z wynagrodzeniami dla reszty pracowników.


Nie bójcie się korzystać z przysługujących uprawnień! Czy spotkały Was jakieś problemy ze zwolnieniami w trakcie ciąży? Co okazało się problematyczne?

 

 


47 komentarzy

  • Katarzyna

    Pani Aleksandro, mam pytanie, jestem współwłaścicielem firmy (udziałowcem i vice-prezesem) i jednocześnie jestem w niej zatrudniona na umowie o pracę na stanowisku menadżera. Obecnie jestem w 28 tc. Moja praca związana z jest z prowadzeniem szkoleń, negocjacji biznesowych oraz prowadzeniem projektów i kontaktach z klientem. Fizycznie jest mi już ciężko pracować – zwłaszcza biorąc pod uwagę nienormowany czas pracy. Chciałabym przejść na zwolnienie lekarskie, mój lekarz prowadzący również to proponował m.in ze względu na to, że stres, praca siedząca i duża odpowiedzialność przekłada się na występowanie częstych i przedwczesnych skurczy oraz plamienie. Boję się jednak, że ZUS może podważyć zasadność zwolnienia, że względu na to, że jako właściciel firmy teoretycznie mogę przeorganizować sobie czas pracy, korzystać z dłuższych przerw itd – chodź stoi to z kolei w sprzeczności z godzinami funkcjonowania naszego biura godzinami pracy klientów itd. Pytanie, jakie jest Pani doświadczenie w tym zakresie i czy jest jakiś “katalog” ciążowych przypadłości, na które można otrzymać zwolnienie prowadząc firmę a które byłyby trudne do podważenia (w przypadku poniesienia argumentu, że istnieje możliwość zmiana obowiązków / przesunięcie na inne stanowisko)?

  • Kamila

    Witam,
    Jestem w 24 tygodniu ciąży i dopiero ,a zarazem aż drugi raz na zwolnieniu lekarskim tygodniowym w ostatnich 3 tygodniach z powodu przeziębienia. Chciałabym juz przejść na zwolnienie do końca ciąży, nie narażając się na ponowne choroby. Moja pani ginekolog jeszcze dwa miesiące temu sama proponowała mi zwolnienie,ale odkąd weszły e-zwolnienia, twierdzi,że jej kilku pacjentkom podważono i dopiero od 28 tygodnia nie ” czepiają” się z Zusu. Czy byłaby Pani tak uprzejma wyjaśnić czy to prawda z Zusem? Badz wskazać inne przyczyny podważania zwolnien kobietom w ciąży? Pozdrawiam serdecznie Kamila

  • Monika

    Witam. Jestem w ciąży, na zwolnieniu jestem od 20 listopada, a mamy już luty. Nie dostałam jeszcze żadnych pieniedzy z Zus-u. Kiedy Zus wypłaca pieniądze?? I czemu tyle mineło, a Ja jeszcze nic nie dostałam. Oszczędności się kończą.. Pomocy

    • Aleksandra Wejdelek-Bziuk

      Pano Moniko chyba najlatwiej dowiedziec sie w ZUSie albo na swoim koncomie e PUE. Warto pamiętać, ze ZUS ma 30 dni na wydanie decyzji w sprawie zasilku od momentu otrzymania wszystkich dokumentow. Dopiero potem kwalifikują zasilek do wyplaty.

  • Ulka

    Witam, obecnie jestem na macierzyńskim, ale chciałabym mieć drugie dziecko tylko nie wiem jak bedzie naliczane chorobowe i macierzyńskie a drugie dziecko jeśli bym nie wróciła do pracy tylko zaraz po macierzyńskim dała zwolnienie lekarskie ciążowe. W trakcie tego macierzyńskiego miałam podwyżkę pensji i czy ona by mi przysługiwała przy chorobowym i macierzyńskim? Czy muszę wrócić na 3 miesiące do pracy żeby był nowy przelicznik?

  • Majaa

    Witam jestem na L4 z.powodu ciazy moje wynagrodzenie do tej pory było takie samo jak brałam jak chodziłam do pracy. Natomiast w tym miesiącu jest 200 zł mniejsze dzwoniąc do Pani którą się zajmuje finansami w firmie z pytaniem jak jest wyliczanie moje zwolnienie dostałam odpowiedź że wynagrodzenie jest liczone z normy godzinowej. Czy to jest zgodne z prawem bo myślałam że liczona średnia z ostatnich 12 miesięcy.

  • Daria

    Witam. Bardzo proszę o odpowiedź. Nie jestem w stanie nigdzie znaleźć konkretnej informacji. Przebywam na zwolnieniu “ciążowym”. Średnia moich dochodów na rękę z ostatnich 12msc to 1812 zł. Ale od tej kwoty mam potrącany jeszcze podatek 18%. W efekcie zasiłku otrzymuje ledwo 1500zł. Czy tak powinno być ? Czy ten podatek jest potrącany słusznie? Płatnikiem jest zakład pracy, państwowa placówka. Pozdrawiam

  • Natalia xx

    Moja wypłata to podstawa + premia za obecność. Wynosi ona średnio około 2300zl, czy jeśli wyliczyć średnią z ostatnich 2 miesięcy mam wyliczać te premie obecnosciowa czy Sama podstawę?

  • Sylwia

    Witam, dostaje najniższa krajowa będąc na zwolnieniu lekarskim, pomimo tego że na umowie mam 2300netto. Dlaczego tak jest ? Byłam wyjaśnić w zusie powiedzieli mi że płacą mi ze średniej czerwiec 2016-czerwiec 2017 dlatego że byłam tydzień na zwolnieniu we wrześniu 2017 i tydzień w styczniu 2018 , a na zwolnienie ciążowe przeszlam w kwietniu 2018. Proszę o pomoc

    • Aleksandra Wejdelek-Bziuk

      Pani Sylwio, niestety ma Pani pytanir nie da się odpowiedzieć bez analizy dokumentów. Zachęcam do kontaktu z kancelaria. Jak opisalam w tym wpisie oraz we wpisie dt zasilku macierzynskiego – wysokosc zasiłku chorobowego to nie jest =100% otrzymywanego wynagrodzenia.

  • Dotti. S

    Dzień dobry,
    jak wygląda wyliczenie zasiłku w sytuacji kiedy kilka lat pracowałam u pracodawcy A, następnie zakończyłam umowę, przez 29 dni byłam zatrudniona u pracodawcy B i przed upływem 30 dni znów zostałam zatrudniona u pracodawcy A. Czy wyliczenie będzie na podstawie wynagrodzenia od powrotu do tego pracodawcy, czy za 12 miesięcy?
    Pozdrawiam,
    Dorota

  • Karolina

    Pani Aleksandro,
    A jak sprawa wyglada na działalności gospodarczej? Przypuszczalnie kobieta zadeklarowana opłacanie najwyższej składki. Płaci ją kilka miesięcy, zachodzi w ciąże i musi udać się na zwolnienie lekarskie.

    • Aleksandra Wejdelek-Bziuk

      Niestety dosc niekorzystnie. Algorytm co prawda bierze pod uwage stawke odprowadzanej skladki ale uwzglednia 12 miesięcy przed przejsciem na zwolnienie – oznacza to ze nie bedzie to srednia tylko z odprowadzanych skladek ale z 12 miesięcy wstecz. W szczegolach jest to dosc skomplikowane, moze niebawem bedzie wpis na ten temat 🙂

      • Karolina

        Myślę że taki wpis pomógł by wielu przyszłym mamom na działalności 😉 A jeśli płacimy przez 6 miesięcy składkę od najwyższej podstawy wymiaru po czym przechodzimy na zwolnienie i jesteśmy na nim przez 6 m-cy do dnia porodu. To od jakiej podsawy będzie obliczany zasiłek macierzyñski- najprościej mówiąc co z okresem, w którym jesteśmy na zwolnieniu.

      • Aleksandra Wejdelek-Bziuk

        W trakcie chorobowego nie odprowadzamy skladek na ubezpieczenie takze w gre wchodzi tylko to co udalo sie wypracowac do tego momentu.

        Kobiety na dzialalnosci leza mi mocno na sercu takze obiecuję ze bedzie taki wpis 🙂

      • Karolina

        Czyli w takiej sytuacji jeśli kobieta uda się na zwolnienie lekarskie, na którym będzie przykładowo 5 miesięcy, po czym urodzi dziecko i wystąpi do ZUS o wypłatę zasiłku macierzyńskiego to ZUS jako podstawę obliczenia zasiłku weźmie okres 12 miesięcy sprzed przejścia na zwolnienie? Okres zwolnienia nie będzie się dla ZUS w ogóle liczył ?

      • Karolina

        Czyli w takiej sytuacji jeśli kobieta uda się na zwolnienie lekarskie, na którym będzie przykładowo 5 miesięcy, po czym urodzi dziecko i wystąpi do ZUS o wypłatę zasiłku macierzyńskiego to ZUS jako podstawę obliczenia zasiłku weźmie okres 12 miesięcy sprzed przejścia na zwolnienie? Okres zwolnienia nie będzie się dla ZUS w ogóle liczył ?

  • Mariolq

    Witam, Pani Aleksandro a jak wyglada platnosc za l4 jeśli od roku byłam na wychowawczym. Kilka mc temu wrocilam do pracy ale za większą stawke. Teraz moje pytanie brzmi jaka kwote dostane za zwolnienie? Srednia z 12 mc jaka bedzie liczona skoro przwd porodem zarabialam najniższa krajowa a Teraz zarabiam w tej firmie od 4 mc 2500. Jestem w ciąży i mam od kilku dni l4. Czy jest Pani mi w stanie powiedzieć jaka to bedzie kwota? Z gory dziekuje i pozdrawiam.

    • Aleksandra Wejdelek-Bziuk

      Pani Mariolu, podstawa zasilku i wynagrodzenia chorobowego powinna opoerac sie o wynagrodzenie, jakie otrzymuje Pani obecnie. Nie jestem jednak w stanie dokladnie tego skalkulowac bez dokumentow, bo wplywa na to zbyt wiele czynnikow. Proszę jeszcze zajrzeć do wpisu nt zasilku macierzynskiego – tam poruszam tez interesujace kwestie w tym zakresie.

      Pozdrawiam!

  • Edyta

    Pracuje na umowę zlecenie , umowa z miesiąca na miesiąc przedluzana. Czy mogę iść na l 4 ( 5 miesiąc ciąży)? Czy mam pewność że do grudnia będę mogła “pociągnąć” zwolnienie bez ryzyka utraty pracy?

  • Magda

    U mnie dla lekarz orzecznik problemem było to, że ośmieliłam się zajść w ciążę i przejść na zwolnienie lekarskie (pracuję w sklepie i oprócz obsługi klienta jest też praca fizyczna, źle się czułam ciągle stojąc, siedząc albo dźwigając). Lekarz orzecznik potraktowała mnie jak kogoś gorszego, zjechała za to, że jestem na zwolnieniu, bo dla niej ciąża to fizjologia i ona pracowała do 9.miesiąca. Poza tym kontrola przebiegła bardzo niekulturalnie i tylko niepotrzebny stres dla mnie i Maleństwa. Także szkoda gadać… ale skarga już poszła i zobaczymy co zrobią.

  • Paulina

    Od 23 kwietnia przeszłam na Zus. 20 maja znalazłam w skrzynce pocztowej wezwanie do złożenia pisemnych wyjaśnień w kwestii oraz sposobie zatrudnienia, mój pracodawca prawdopodobnie też. Jest 8 czerwca decyzji nie ma wraz z nią nie mam wypłaconych świadczeń. Trwa to bardzo długo, a ja jestem w zasadzie już bez środków do życia

    • Aleksandra Wejdelek-Bziuk

      Pani Paulino,
      niestety kontrola zwolnienia lekarskiego jeśli ma miejsce moze trwać. Z opisu sprawy wynika, że wcale jeszcze nie upłynęło wiele czasu – proszę dzwonic do ZUS i dowiadywać się o przebieg postępowania. Powodzenia!

    • Ala

      Hej Paulina. Są jakieś nowe wieści w tej sprawie? Skąd to postępowanie z urzędu itd.?
      Pozdrawiam
      Ala

Jeśli masz krókie pytanie śmiało zadaj je w komentarzu - odpowiem, gdy tylko będę miała wolną chwilę!

%d bloggers like this: