Zasiłek macierzyński czy kosiniakowe? • Adwokat Kobiet
kosiniakowe,  prawa w ciąży,  umowa o pracę,  umowa zlecenie,  urlop macierzyński

Zasiłek macierzyński czy kosiniakowe?

Butelki, wózek, fotelik samochodowy, ubranka, mleko, łóżeczko… oj długo by wymieniać 🙂 Lista “wyposażenia” i “akcesoriów”, która potrzebne są małemu dziecku w zasadzie się nie kończy, a wraz z upływem miesięcy w zasadzie tylko się wydłuża. Nie, nie – to nie będzie wpis o tym, w co powinna się zapatrzeć przyszła mama. Ten wpis będzie o tym, skąd wziąć na to wszystko pieniądze 🙂

Zasiłek macierzyński

Zdecydowana większość mam spodziewających się dziecka będzie uprawniona do pobierania zasiłku macierzyńskiego. Przysługuje on każdej mamie podlegającej ubezpieczeniu chorobowemu w dniu porodu, a zatem między innymi:

  • wszystkim pracownikom zatrudnionym w oparciu o umowę o pracę – niezależnie od rodzaju umowy – pod warunkiem że umowa obowiązuje w dniu porodu (jeśli umowa kończy się przed porodem – koniecznie przeczytaj ten wpis);
  • osobom zatrudnionym oparciu o umowę zlecenia –  pod warunkiem, że zostały zgłoszone się do ubezpieczenia chorobowego;
  • osobom prowadzącym działalność gospodarczą – pod warunkiem, że zgłosiły się do ubezpieczenia chorobowego i opłaciły za to ubezpieczenie składkę.

Zasiłek macierzyński przysługuje niezależnie od tego, jak długo ma się ubezpieczenie chorobowe – wystarczy jeden dzień. (Inaczej niż zasiłek chorobowy!)

 

Jak długo przysługuje zasiłek macierzyński?

Zasiłek macierzyński przysługuje – w przypadku urodzenia jednego dziecka – aż przez okres 12 miesięcy (!) tj. przez okres:

  • urlopu macierzyńskiego – 20 tygodni od dnia porodu oraz
  • urlopu rodzicielskiego – 32 tygodnie (co do zasady po zakończeniu urlopu macierzyńskiego).

Mama może chcieć rozpocząć korzystanie z zasiłku macierzyńskiego przed porodem – w wymiarze do 6 tygodni. Pomniejsza to jednak jej urlop i zasiłek macierzyński po porodzie.

Ile wynosi zasiłek macierzyński?

Do wyboru są dwie opcje:

  • jedna stawka przez 12 miesięcy – 80% “podstawy wymiaru zasiłku”;
  • wyższa stawka przez pierwsze 6 miesięcy – 100% – i niższa przez kolejne 6 miesięcy – 60 % “podstawy wymiaru zasiłku”.

Przy czym, żeby skorzystać z opcji nr 1 to konieczne jest złożenie wniosku w terminie 21 dni od dnia porodu – najlepiej uwzględnić to od razu we wniosku o urlop macierzyński i rodzicielski. Cała lista różnych dokumentów, które należy złożyć w różnych innych konfiguracjach dostępna jest tutaj na stronie ZUS.

Czyli ile dostanę tego zasiłku “na rękę”?

Orientacyjnie (zastrzegam, że to nie jest precyzyjny wzór do wyliczeń, a jedynie model dla zobrazowania skali “potrąceń”):

  1. bierzemy wynagrodzenie brutto pracownicy za okres 12 miesięcy kalendarzowych przepracowanych przez nią przed miesiącem, w którym urodziła dziecko (jeśli pracowała krócej – to tylko przepracowane miesiące);
  2. odejmujemy od tej kwoty 13,71% (składki społeczne)
  3. od tego co nam wyjdzie odejmuje 18% (podatek dochodowy)
  4. to co nam wyjdzie mnożymy odpowiednio razy 60% lub 80% w zależności od wybranej opcji.

Minimalny zasiłek macierzyński – 1000 zł

Jeśli zasiłek macierzyński, który mielibyście otrzymać wyniósłby mniej niż 1000 zł “na rękę” to automatycznie, bez potrzeby składania jakichkolwiek wniosków czy pism zostanie on wyrównany do 1000 zł miesięcznie. Obowiązek wyrównania spoczywa na pracodawcy lub na ZUS w zależności od tego kto dokonuje fizycznej wypłaty zasiłku (o tym pisałam tutaj).

Potwierdzić należy, że obowiązek wyrównania zachodzi też wtedy, gdy zasiłek wyniósłby więcej niż 1000 zł przy opcji “80% przez cały rok”, ale mniej niż 1000 zł jeśli wybierze się opcję “najpierw 100%, a potem 60%”. Jeśli Twoje wynagrodzenie oscyluje wokół płacy minimalnej to najprawdopodobniej korzystniej będzie wybrać ten drugi sposób rozliczenia – w drugim półroczu kwota zasiłku zostanie bowiem podwyższona do 1000 zł “na rękę”.

Uwaga: w przypadku przedsiębiorczych mam – jeśli zasiłek wyniósłby 1000 zł lub mniej – dodatkowo przysługuje zwolnienie z opłacania składki zdrowotnej!

 

Czy do zasiłku zalicza się premie?

Ponieważ często pytacie, jaka wysokość wynagrodzenia będzie wzięta pod uwagę “do średniej” to muszę na ten temat napisać dwa zdania. Zwróćcie uwagę, że pod uwagę zasadniczo bierze się pod uwagę całość wynagrodzenia jednak bez:

  • ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy,
  • wynagrodzenie za czas choroby, wypłacane na podstawie art. 92 k.p. i zasiłków z ubezpieczenia społecznego,
  • składników wynagrodzenia (premie, nagrody, dodatki) do których pracownica zachowuje prawo w trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego zgodnie z postanowieniami układów zbiorowych pracy lub przepisami o wynagradzaniu obowiązującymi u danego pracodawcy.

Jeżeli jest tam mowa wyłącznie o tym, że składnik wynagrodzenia jest przyznawany pracownikowi za szczególne osiągnięcia w pracy (brak jakichkolwiek szczegółów określających zasady wypłaty premii za okres niezdolności do pracy i pobierania zasiłków) to taki składnik wynagrodzenia uwzględnia się do “średniej”.

Świadczenie rodzicielskie – “kosiniakowe”

Świadczenie rodzicielskie w wysokości 1000 zł miesięcznie przez okres 12 miesięcy po urodzeniu dziecka przysługuje osobom, które nie mają prawa do zasiłku macierzyńskiego. Osobie uprawnionej do świadczenia rodzicielskiego przysługuje w tym samym czasie jedno świadczenie rodzicielskie bez względu na liczbę wychowywanych dzieci.

Uwaga: nie trzeba spełniać żadnych dodatkowych warunków. W szczególności nie trzeba się rejestrować w urzędzie pracy w charakterze bezrobotnego. Jeśli nie “łapiesz” się w żadną kategorię wymienioną na wstępie tego postu to należy się najprawdopodobniej świadczenie rodzicielskie (Uwaga! tata nie może pobierać w tym czasie zasiłku macierzyńskiego!).

Wniosek o wypłatę tego świadczenia i wszystkie formalności z tym związane załatwiamy w MOPS/GOPS 🙂 Wzór wniosku znajdziecie tutaj. 

Mało, mało, mało – czyli na co jeszcze można liczyć w związku z urodzeniem dziecka

Poza powyżej omówionymi zasiłkiem macierzyńskim oraz świadczeniem rodzicielskim w związku z urodzeniem dziecka można liczyć (w zależności od sytuacji materialnej i życiowej) na różnego rodzaju pomoc finansową. Zasad przyznawania tych świadczeń nie będę omawiać w tym wpisie, ale zwracam uwagę na:

  • becikowe” – czyli jednorazowe świadczenie pieniężne w wysokości 1000 zł.;
  • zasiłek dla taty w trakcie urlopu ojcowskiego;
  • zasiłek rodzinny;
  • oczywiście świadczenie rodzina 500+;
  • ewentualne odszkodowanie z ubezpieczenia na życie (np. wykupionego w zakładzie pracy);
  • warto sprawdzić czy regulamin wynagradzania lub regulamin zakładowego funduszu świadczeń socjalnych u pracodawcy mamy i taty nie przewidują np. jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka (szczególnie w “państwowych” zakładach pracy).

A na resztę wydatków związanych z narodzeniem się nowego człowieka trzeba niestety ciężko zapracować 🙂

 

Miłego dnia!

 

27 komentarzy

  • Kamila S

    Witam, aktualnie jestem na macierzyńskim wyplacanym przez ZUS do października. Termin porodu drugiego dziecka mam na wrzesień ale nie przysługuje mi już macierzyński zusu bo jestem bezrobotna. Czy mogę się ubiegać we wrześniu o kosiniakowe i tym samym wypłacone mieć macierzyńskie na pierwsze dziecko?

  • Karolina

    Dzień dobry, jak to jest z kolejna ciąża na urlopie rodzicielskim kiedy w wyniku likwidacji przedsiębiorstwa dostaje się wypowiedzenie będąc na ww rodzicielskim?

  • Maja

    Wedle wiedzy którą nabyłam u źródła tj. w placówce MOPS (podczas ostatnich dni rozgryzania Państwowych instytucji dowiedziałam się też wiele sprzecznych informacji…) nie jest tak, że świadczenie kosiniakowe przysługuje wszystkim osobom, które nie mają prawa do zasiłku macierzyńskiego, tak jak to pada w tekście (ewentualnie nie przysługuje już…). Np. kobiecie która rodzi dziecko w okresie sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem (“wychowawczy dla przedsiebiorców” :/), a która zawiesiła działalność (i choćby chciała to składki chorobowej nie może opłacać) nie przysługuje ani macierzyński zasiłek ani kosiniakowe. Wg uzyskanych informacji (tak mi poradzono) najrozsadniej jest zlikwidować działalność na czas porodu i macierzyńskiego. Jeśli działalnosc zostanie wznowiona przed rozwiązaniem ciąży (oczywiście trzecią ręką nadal opiekują się dwuletniej… (i tym samym składka chorobowa opłacona) ZUS i tak nie wypłaci zasiłku bo będzie wszczynał postępowanie o pozorowanie działalności. Może ta informacja przyda sie innym kobietom, które samotnie prowadzą własne biznesy, niestety ale bardziej opłaca się na te parę miesięcy działalność zlikwidować 🙁

    • Aleksandra Wejdelek-Bziuk

      Pani Maju, mysle że niesłusznie oskarża mnie Pani o wprowadzenie w błąd. To, że urzędniczka w MOPSie tak Pani powiedziała to nie znaczy jeszcze, że tak jest 😉 Proponuję Pani złożyc wniosek, a w przypadku decyzji odmownej odwołać się od niego. Świadczenie rodzicielskie (kosniakowe) jest uregulowane w art 17c Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (https://www.arslege.pl/swiadczenie-rodzicielskie/k169/a86813/) – nie ma zadnego szczególnego przepisu dla takiej sytuacji jak Pani. Takze kobiety na dzialalnosci moga otrzymac to swiadczenie – warunkiem jest sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem.

      Pozdrawiam i zycze powodzenia!

      • Maja

        Nie chce Pani oskarżać o błąd tylko zastanawiałam się A raczej doszłam do wniosku, że pewnie MOPS również “uszczelnia swój budżet” i poczynił pewne zapisy, które uniemożliwią części kobiet wypłatę kosiniakowego… Osoba z którą się kontaktowałam była bardzo miła i osobiście odniosłam wrażenie że “jest po mojej stronie” jednak uprzedziła mnie, że dostanę odmowę od której będę mogła się odwoływać jednak przedstawione przez nią inne przypadki (takich spraw indywidyalnych jest dużo i najczęściej odmownych…) pokazały mi trochę, że mam i na to świadczenie 50% szans…
        Staram się dużo czytać i edukować – konieczność przy prowadzeniu działalności… (głównie czytam świeże informacje które się ukazują po 2016, i miedzy innymi Pani (spójny fajny:)) blog) i uzbrojona w wiedzę sprawdzać ją u źródła… Niestety czuję się coraz bardziej zagubiona bo nawet ZUS sam sobie przeczy. Przykładowo pisząc na swojej oficjalnej stronie: “Zasiłek macierzyński przysługuje niezależnie od tego, jak długo ma się ubezpieczenie chorobowe. Na przykład jeśli urodziłaś dziecko dzień po tym, jak zgłosiłaś się do ubezpieczenia chorobowego albo zgłosił Cię do niego płatnik, to zasiłek macierzyński i tak Ci przysługuje.” https://www.zus.pl/swiadczenia/zasilki/zasilek-macierzynski/komu-przysluguje A następnie dowiaduję się od pracownika, że wznowiona działalność w ostatnim trymestrze ciąży będzie dla nich podejrzeniem pozorowania działalności (działalność opiera się na pozyskaniu klientów – średnio 1 projekt na miesiąc więc i jedną umowę- jeśli znajdę klienta który w zaawansowanej ciąży wda się ze mną we współpracę na najbliższe miesiące…- łatwo podważyć…). Poradzono mi skorzystać z opcji likwidowania działalności (oczywiście sporo na tym tracę ale lepszy wróbel w garści…) I teraz doszukuje się następstw tego w przyszłości… oprócz faktu braku możliwości prowadzenia projektów podczas późniejszego macierzyńskiego – tu znowu musiałabym założyć firmę o tym samym profilu… Trochę to wszystko śmieszne. A jak doda się hormony i ogólne duże poczucie niepewności w stanie ciąży to już robi się niefajnie, pomijając fakt że mojego Małego Lokatora Obywatela nr2 zalewa kortyzol 🙁
        Pozdrawiam i dziękuję oczywiście za odpowiedź 🙂

  • Kinga

    Dzień dobry,
    Ja chciałam się upewnić, czy informacje w tym poście są aktualne w tym roku? Głównie chodzi mi o fragment: „Potwierdzić należy, że obowiązek wyrównania zachodzi też wtedy, gdy zasiłek wyniósłby więcej niż 1000 zł przy opcji “80% przez cały rok”, ale mniej niż 1000 zł jeśli wybierze się opcję “najpierw 100%, a potem 60%”.”
    Jestem właśnie w takiej sytuacji i dopiero co urodziłam, więc upewniamy się przed składaniem wniosków 🙂
    Czy to będzie też tak działać, jeśli moja umowa obowiązuje tylko do grudnia?
    Będę wdzięczna za podpowiedź.
    Pozdrawiam serdecznie!

  • Pablo

    Witam
    Moja żona obecnie przebywa na urlopie rodzicielskim “kosniakowym” do 19 pazdziernika tego roku. Co się stanie jak zajdzie w kolejną ciąże? czy po skonczeniu urlopu rodzicielsiego będzie wypłacane L4 do dnia porodu? Żona nie pracuje ubezpieczona jest u mnie w pracy.

    • Aleksandra Wejdelek-Bziuk

      Jesli zona pobieea kosiniakowe to znaczy ze nie jest na urlopie – urlop to uprawnienie pracownicze. W przypadku kolejnej ciazy niestety nje ma mowy o zwolnieniu, ale ocxywiscie po porodzie znowu bedzie mozna skorzystac z kosiniakowego.

  • Kasia

    Witam. Chciałabym się dowiedzieć jak to jest z tym macierzyńskim i rodzicielskim kiedy mam swoją działalność (na zasadach ryczałtu, mały ZUS przez 2 lata w październiku 2019 mijają 2 lata). Jestem w ciąży termin mam na czerwca. Czy macierzyńskie będę miała wyrównane do 1000zl i rodzicielskie też przez rok czasu tak jak to jest w przypadku kosinkowego, czy rodzicielskie będzie później niższe. Czy będę musiała opłacać składki zdrowotne tak jak przy zasiłku chorobowym? Pozdrawiam

  • Kasia

    Witam. Chciałabym zapytać jak to jest z tym macierzyńskim i rodzicielskim gdy mam swoją działalność i opłacam składki zdrowotne (mniejszy ZUS przez 2 lata w październiku 2019 mijają 2 lata). Jestem w ciąży i w czerwcu mam termin porodu. Czy macierzyńskie i rodzicielskie będę miała wyrównane do 1000zl przez rok tak jak jest to w przypadku kosinkowego i nie będę musiała opłacać składek, na zwolnieniu chorobowym muszę opłacać składkę zdrowotną. Czy macierzyńskie będzie w kwocie 1000zl a później rodzicielskie mniejsze? Pozdrawiam

  • Magda

    Witam ponownie 🙂 ponownie mam do Pani pytanie a mianowicie umowę miałam do dnia porodu tzn 16.12.1018 i w styczniu dostałam zasiłek macierzynski z ZUSU za okres od 17.12.2018 do 31.01.2019, dziś dostałam zasiłek za okres od 1.02.2019 do 28.02.2019 I jest on mniejszy niż moja wypłata… dodam że wybrałam opcję 100% i 60%. Oraz że w przeciągu okresu rozliczeniowego 12 miesięcy przed zajściem w ciążę pracowałam u dwóch pracodawców. U jednego do sierpnia 2017 u drugiego od września 2017. W ciążę zaszłam w marcu, na l4 poszłam w czerwcu 2018. Do ZUSu miałam złożyć wniosek o zasilek macierzyński wpisany przez mojego wtedy jeszcze obecnego pracodawce. Od poprzedniego nie kazali dawać nic poza świadectwem pracy. Czy można coś z tym zrobić? Czytałam w Internecie że ZUS doszukuje się wszystkiego w takich przypadkach. Do mojego pracodawcy wysłał pismo z prośbą o wyjaśnienie moich różnic w wypłatach, dodam że miałam nadgodziny i też dostałam 13-stke. Dzwoniłam do kadrowej z zapytaniem co z tym pismem kazała się nie przejmować, i powiedziała że księgowa na pewno wszystko wpisała dobrze w wniosku.

  • Magda

    Witam ponownie 🙂 mam pytanie ponieważ jak wcześniej pisałam moja umowa wygasła z dniem porodu tzn. 16.12.2018 odebrałam wniosek od księgowości w celu złożenia go w ZUSIE. Wszystkie dokumenty zostały dostarczone, wybrałam opcję 100% I 60%. W styczniu otrzymałam zasiłek od dnia 17.12 do 31.01. W między czasie przyszło do mnie pismo a mianowicie kopia jaka została wysłana do mojego pracodawcy że ZUS prosi o wyjaśnienie moich zarobków za dane okresy, dodam że były okresy z nadgodzinami i z 13-stką. Dzis datalam zasilek za miesiac luty i jestem w szoku poniewaz jest tak niski że nawet mniejszy niż moja wypłata. Czy da się coś z tym zrobić? Dodam jeszcze że w ciągu 12 miesięcy okresu rozliczeniowego z średniej pracowałam u dwóch pracodawców, ale w ZUSie dostarczyłam świadectwo pracy z poprzedniego zakładu bo tylko tego wymagali.

  • Nikola

    Dzień dobry. We wrześniu 2017 urodziłam dziecko i w październiku 2017 złożyłam wniosek o świadczenie rodzicielskie. Z racji że mój mąż pracuje za granicą to wniosek trafił do Wojewódzkiego oddzialu i przez kilka miesięcy nie miałam żadnej informacji. Po dosłaniu potrzebnych dokumentów od sierpnia 2018 roku mój wniosek leży nie ruszony mimo że często tam dzwonie i próbuje się czegoś dowiedzieć. Czy mogę to jakoś przyspieszyć? Dodam że usłyszałam że decyzja pozytywna mi się należy i mam na nią czekać a trwa to już pół roku.

    • Aleksandra

      Dzień dobry.
      Jestem studentka, małżonek natomiast pracuje.
      Chciałabym się dowiedzieć, czy jak wezmę ”kosniakowe”, to czy mój mąż będzie mógł w tym czasie pójść na urlop rodzicielski?
      Ewentualnie czy mojemu mężowi przysługuje urlop tacierzyński/macierzyński i w jakim wymiarze? Czy przejmuje on cały mój urlop macierzyński jako ze mi on w ogóle nie przysługuje czy tylko te 8 tygodni które nazywa się tacierzyńskim?

      • Aleksandra Wejdelek-Bziuk

        Pani Olu, jesli Pani nie przysluguje zasilek macierzyński to maż tez nie bedzie mogł z niego skorzystac. urlop tacierzynski to urlop macierzyński, ktory mama oddaje tacie. Jak mama nie ma urlopu to nie moze go oddac.

      • Patrycja

        Witam, pobieram zasiłek macierzyński z zus, wybrałam opcję na rok czyli 80% wynagrodzenia. W listopadzie minie rok ostatnią wypłata i pytanie moje brzmi czy po macierzyńskim z zus mogę pobierać kosiniakowe przez następny rok czy muszę szukać pracy, pozdrawiam

  • Zosia

    Witam umowę mam do końca kwietnia 2019 r, urodziłam 25 stycznia 2019 r, moje pytanie jak to wygląda że złożeniem wniosku o roczny urlop macierzyński? Jeżeli chodzi o opcję 100 i 60 procent? Dodam że przez całą ciąże dostawałam 1500 plus 30 zł więcej albo mniej w zależności od miesiąca

  • Magda

    Witam 🙂 mam pytanie otóż od 1.09.2017 pracuje w państwowej placówce, w marcu zaszłam w ciążę a umowe miałabym mieć do 31.08.2018 jednak umowa przedłuża się do dnia porodu (przewidywany termin 15.12) moje pytanie.. jak obliczyć zasiłek macierzyński jeżeli podczas swojej pracy dostawałam podstawowe wynagrodzenie pierwszego dnia miesiąca, z kolei dodatkowo płatne nadgodziny ostatniego dnia miesiąca – czy nadgodziny też się w to wliczają? Oraz np wczasy pod gruszą? Na l4 jestem od połowy czerwca więc rozumiem że średnią do zasiłku muszę liczyć od czerwca roku poprzedniego czyli 2017 u innego pracodawcy do czerwca 2018 obecnego pracodawcy? Jeżeli odkąd jestem na l4 dostaje ok 1900 zł z ZUSU to czy sugerować się tą kwotą co do zasiłku macierzyńskiego czy jednak wyjdzie całkiem coś innego? Dziekuje za odpowiedź i pozdrawiam

    • Aleksandra Wejdelek-Bziuk

      Pani Magdo, zasilek macierzyński najczesciej jest w wysokosci podobnej do zasilku chorobowego (przez pierwsze 6 mscy przy opcji 100/60). Jesli potrzebuje Pani bardziej precyzyjnej odppwiedzi zapraszam do kontaktu z kancelaria. Pozdrawiam i dziękuję za komentarz!

    • Natalia

      Witam a co w momencie kiedy prowadzę działalność gospodarczą natomiast nie jest odprowadzana składka zdrowotna więc jest to równoznaczne z brakiem macierzyńskiego czy w tym przypadku kosiniakowe mi przysługuje za urodzenie dziecka?

Jeśli masz krókie pytanie śmiało zadaj je w komentarzu - odpowiem, gdy tylko będę miała wolną chwilę!

%d bloggers like this: