Urlop wychowawczy • Jak długo trwa urlop wychowawczy • Adwokat Kobiet
urlop wychowawczy
prawa w ciąży,  prawo dla rodziców,  umowa o pracę,  urlop wychowawczy,  zasiłek opiekuńczy

Urlop wychowawczy

Ostatnio o pomoc poprosiła mnie Pani Ewelina, która wykorzystuje właśnie przysługujący jej urlop wychowawczy. Pani Ewelina zastanawiała się nad podjęciem nowej pracy, ale pracodawca zagroził, że jeśli Pani Ewelina pośle dziecko do przedszkola odwoła ją z urlopu wychowawczego. Niestety synek Pani Eweliny ma poważne kłopoty zdrowotne i jego mama nie jest pewna, czy poradzi sobie w przedszkolu. Chciała wysłać go do przedszkola “na próbę” i jeśli wszystko byłoby ok zrezygnować z urlopu wychowawczego. Boi się jednak, że zostanie na przysłowiowym lodzie, jeśli cała akcja się nie powiedzie – przecież nie zostawi małego dziecka samego w domu. 

Brzmi znajomo? System opieki nad małymi dziećmi niestety mocno szwankuje. Jeszcze z takim 3-latkiem to może jest trochę łatwiej (w końcu mamy gwarantowane państwowe przedszkole), ale co zrobić po zakończeniu urlopu macierzyńskiego? Przecież roczne dziecko jest jeszcze bardzo małe, a mama musi wracać do pracy…. Często jedynym rozwiązaniem jest urlop wychowawczy. O zasadach jego udzielania – dzisiejszy wpis 🙂


Kto może skorzystać z urlopu wychowawczego?

  1. Urlop wychowawczy jest uprawnieniem pracowniczym – trzeba mieć umowę o pracę przez cały czas trwania urlopu – obojętnie czy na czas określony czy nieokreślony (czyli nie skorzystają z niego osoby zatrudnione na umowach zlecenie itp. oraz m.in. osoby, którym umowa przedłużyła się do dnia porodu!).
  2. Przed przejściem na urlop wychowawczy pracownik musi być zatrudniony co najmniej 6 miesięcy. Do tego okresu wlicza się okresy przepracowane u poprzednich pracodawców.
  3. Z urlopu wychowawczego mogą skorzystać oboje rodzice – pod warunkiem, że oboje mają umowę o pracę! Mogą też wykorzystywać go równolegle.
  4. Wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego składa się z co najmniej 21 dniowym wyprzedzeniem. Pracodawca jest związany naszym wnioskiem – musi go udzielić.

Ile trwa urlop wychowawczy?

  1. Wymiar urlopu wychowawczego to 36 miesięcy, ale jeden rodzic może wykorzystać maksymalnie 35 miesięcy.
  2. Urlop wychowawczy można podzielić na części – maksymalnie 5, chyba że już wcześniej podzieliśmy na części urlop rodzicielski.
  3. Co do zasady urlop udzielany jest na okres nie dłuższy niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia.

Ubezpieczenie i wynagrodzenie

  1. Urlop wychowawczy jest bezpłatny (co do zasady). Więcej informacji na ten temat: w tym wpisie: Czy urlop wychowawczy jest płatny?
  2. W okresie urlopu odprowadzane są składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe oraz zdrowotne – pod warunkiem nie posiadania innego tytułu do ubezpieczenia. Można zatem bez przeszkód korzystać z opieki zdrowotnej na NFZ.
  3. W okresie urlopu wychowawczego nie można skorzystać ze zwolnienia lekarskiego, w tym ze zwolnienia na chore dziecko.
  4. Za okres urlopu wychowawczego nie nalicza się urlop wypoczynkowy.

Praca na urlopie wychowawczym

Celem urlopu wychowawczego jest sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. To jedyny fragment jakiegokolwiek przepisu, który regulowałby kwestię “pracy na urlopie wychowawczym”. Nie ma żadnych precyzyjnych sformułowań, które pozwalałyby na precyzyjne określenie “co wolno na urlopie wychowawczym“, a czego nie wolno.

Przyjmuje się, że co do zasady praca na urlopie wychowawczym jest zakazana (inaczej niż na urlopie macierzyńskim – Czy można zrezygnować z urlopu macierzyńskiego?!), chyba, że praca nie wyłącza sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Czasami słyszy się, że można pracować na pół etatu albo tylko na zleceniu. To wszystko zbyt daleko idące uogólnienia. Każdy przypadek należy interpretować indywidualnie. Jestem zdania, że dozwolone jest na pewno “dorabianie”, które nie koliduje z opieką nad dzieckiem – popołudniami, zdalnie, w czasie gdy dzieckiem zajmuje się po pracy jego tata. Powiedziałabym, że zdecydowanie wykluczone jest pracowanie każdego dnia “na cały etat” lub w wymiarze do tego zbliżonym.

Szczególnie bolącą kwestią jest w tym zakresie właśnie możliwość zapisania dziecka do złobka czy przedszkola w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Generalnie samo uczęszczanie dziecka do takiej placówki – bez względu na liczbę godzin – nie będzie przerwaniem tej opieki. Ale pamiętajcie – decyduje nie wymiar  przedszkolnych godzin czy rodzaj umowy, a możliwość pogodzenia pracy (innych aktywności) z osobistą opieką nad dzieckiem. 


Odwołanie z urlopu wychowawczego

W razie ustalenia, że pracownik trwale zaprzestał sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, pracodawca wzywa pracownika do stawienia się do pracy w terminie przez siebie wskazanym, nie później jednak niż w ciągu 30 dni od dnia powzięcia takiej wiadomości i nie wcześniej niż po upływie 3 dni od dnia wezwania.

Ups…. A co jeśli się nie stawimy w wyznaczonym dniu do pracy? Ano najprawdopodobniej czeka nas zwolnienie dyscyplinarne. I wtedy tylko w sądzie będziemy mogli dochodzić, że zwolnienie było niesłuszne, bo do zaprzestania sprawowania opieki nie doszło.

Ale skąd pracodawca miałby w ogóle wiedzieć, że podjęliście inną pracę? Niestety trzeba go o tym poinformować – ze względu na to, że jako zarządzający naszymi składkami do ZUS uwzględnić ten fakt. Z dniem, w którym podejmujemy umowę o pracę/zlecenie/rozpoczynamy działalność gospodarczą podlegamy już bowiem ubezpieczeniom z tytułu tej nowej aktywności. Oczywiście nie musimy informować gdzie dokładnie pracujemy, w jakim charakterze ani za ile.

Nie dotyczy to umowy o działo, która co do zasady nie wpływa na składki do ZUS.


Powrót do pracy z urlopu wychowawczego

Z urlopu wychowawczego można zrezygnować w każdym czasie (za zgodą pracodawcy) albo po uprzednim zawiadomieniu pracodawcy (najpóźniej na 30 dni przed terminem zamierzonego podjęcia pracy). W tym celu składamy do pracodawcy pisemny wniosek.

Teretycznie pracodawca powinien umożliwić powrót na poprzednio zajmowane stanowisko z takim samym wynagrodzenia…. W praktyce bywa różnie…  Niestety nie przysługuje również żadna szczególna ochrony przed zwolnieniem po powrocie z urlopu wychowawczego (o tym wkrótce osobny post).


Ciąża na urlopie wychowawczym

O prawach i możliwościach kobiety, która zawszła w kolejną ciążę na urlopie wychowawczym szczegółowo pisałam tutaj: Ciąża na urlopie wychowawczym?

 

 

Uff – jeszcze wypadałoby opisać szczególne zasady ochrony pracownika przed zwolnieniem w trakcie i po urlopie wychowawczym – ale to już w osobnym wpisie. Na dzisiaj koniec, idziemy szykować się do z młodym dzidzicem do spania, w końcu już po dobranocce 🙂

 


pozdrawiam Cię ciepło!

Aleksandra Wejdelek-Bziuk
Adwokat Kobiet


mama wraca do pracy

Zachęcam do lektury!


4 komentarze

  • Maria Brzoza

    Nie do końca się zgodzę z Pani wpisem. Pisze Pani “Generalnie samo uczęszczanie dziecka do takiej placówki – bez względu na liczbę godzin – nie będzie przerwaniem tej opieki. Ale pamiętajcie – decyduje nie wymiar przedszkolnych godzin czy rodzaj umowy, a możliwość pogodzenia pracy (innych aktywności) z osobistą opieką nad dzieckiem.” Dziecko może uczęszczać do placówki ale w bardzo małym wymiarze godzin i nie codziennie. Zdaje się że jest to ok 3h 2 dni w tygodniu maksymalnie. W przeciwnym wypadku urlop jest odbierany.

  • Agaa

    Witam, czy bedac na urlopie wychowawczym jest mozliwosc alby zapisała corke do publicznego przedszkola aby nawiazala kontakt z innymi dziecmi oczywiscie nie rezygnujac z urlopu wychowawczego? Godziny w ktorych by przebywala 8-13, niestety moja praca jest 3 zmianowa wiec nie moge poki co wrocic do pracy, czy pracowadca moze zwolnic mnie gdy sie o tym dowie? Bardzo prosze o poradę, dziekuje i pozdrawiam 🙂

Jeśli masz krókie pytanie śmiało zadaj je w komentarzu - odpowiem, gdy tylko będę miała wolną chwilę!

%d bloggers like this: