Opieka na żonę • Prawa taty - opieka na żonę i dziecko • Adwokat Kobiet
opieka na zone
małżeństwo,  ojcostwo,  opieka nad dzieckiem,  prawo dla rodziców,  urlop ojcowski,  urlop tacierzyński,  zasiłek chorobowy,  zasiłek opiekuńczy

Prawa taty – opieka na żonę i dziecko

Nareszcie nadszedł ten moment – już dziś na świecie miała pojawić się nowa członkini naszego stada (ale postanowiła przywitać się kilka dni wcześniej 🙂 ). Jak każda kobieta w podobnej sytuacji, marzyłam już od tygodni o momencie, w którym wrócę po porodzie do domu. I o tym, żeby tata smyka nr 1 i smyka nr 2 mógł bez przeszkód pomóc mi w opiece nad nimi (opieka na dziecko) oraz zaopiekować się mną (opieka na żonę). Na szczęście nasze prawo – choć zdecydowanie uprzywilejowuje mamy pod kątem sprawowania opieki na dziećmi  – przewiduje, że tata też ma swoją rolę do odegrania w związku z pojawieniem się na świecie nowego człowieka. O związanych z tym  uprawieniach – dzisiejszy wpis. 


 

Opieka na żonę po porodzie

  • 14 dni kalendarzowych w roku – limit nie przechodzi na kolejne lata;
  • na opiekę na: małżonka lub rodzica dziecka – czyli tak zwana opieka na żonę (nie trzeba być po ślubie, ale wymagane jest, aby tata był tatą w świetle prawa – warto zatem przemyśleć temat uznania dziecka jeszcze przed porodem)
  • w okresie sprawowania opieki przysługuje zasiłek opiekuńczy w wysokości 80% podstawy wymiaru zasiłku (sprawdź tutaj jak obliczyć, jaka to kwota).

Trzeba spełnić następujące warunki:

  • mieszkacie razem w okresie sprawowania opieki;
  • brak innego domownika, który mógłby w tym czasie zatroszczyć się o mamę;
  • tata podlega pod ubezpieczenie chorobowe (ma umowę o pracę, a jeśli ma umowę zlecenie lub prowadzi działalność gospodarczą zgłoszony jest do tego ubezpieczenia dobrowolnie)

Potrzebne będą:

  • Oświadczenie na formularzu ZUS Z-15 oraz ZUS ZLA (zwolnienie lekarskie – tzw. L4);
  • Przepisy nie wskazują, który lekarz i w jakim momencie może wystawić zwolnienie. W przypadku kobiety po porodzie zwolnienie na opiekę może wystawić lekarz w szpitalu, ginekolog, a nawet lekarz rodzinny.
  • Przypomnijmy: Zwolnienie na opiekę to nadal zwolnienie lekarskie. Obowiązują standardowe warunki korzystania z niego. W przypadku wykonywania w czasie zwolnienia lekarskiego pracy zarobkowej albo wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy niezgodnie z celem tego zwolnienia, ZUS może odmówić wypłaty zasiłku (do poczytania: Kontrola zwolnienia lekarskiego).

2 dni na opiekę na dziecko

  • 2 dni lub 16 godzin w roku – limit nie przechodzi na kolejne lata;
  • tylko dla osób zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę;
  • wspólny limit dla mamy i taty;
  • można wykorzystać 2 x 1 dzień lub 1 x 2 dni itd.;
  • jeden limit niezależnie od liczby posiadanych dzieci;
  • za czas zwolnienia na opiekę przysługuje wynagrodzenie – jak w okresie ulropu wypoczynkowego.

Żeby skorzystać z tego uprawnienia należy złożyć do pracodawcy pisemny wniosek. Wniosek jest wiążący dla pracodawcy – nie może on odmówić udzielenia wolnego we wskazanym dniu.


Urlop okolicznościowy

  • 2 dni – jednorazowo w związku z urodzeniem się dziecka;
  • tylko dla osób zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę;
  • można wykorzystać 2 x 1 dzień lub 1 x 2 dni;
  • za czas urlopu okoliznościowego przysługuje wynagrodzenie – jak w okresie ulropu wypoczynkowego.

Przepisy prawa pracy nie regulują terminu, w jakim trzeba wykorzystać urlop okolicznościowy z tytułu urodzenia dziecka. Ma być to związane z jego urodzeniem (np. na załatwienie spraw w urzędzie, odebranie dziecka ze szpitala). Jeśli urlop miałby zostać udzielony w terminie nie bezpośrednio następującym po urodzeniu się dziecka należy to uzasadnić. Uzasadnieniem może być np. długi pobyt dziecka w szpitalu po porodzie.

Żeby skorzystać z tego uprawnienia należy złożyć do pracodawcy pisemny wniosek. Wniosek jest wiążący dla pracodawcy – nie może on odmówić udzielenia wolnego we wskazanym dniu. Może jedynie odmówić, jeśli dojdzie do przekonania, że urlop nie jest wnioskowany w związku z urodzeniem się dziecka. Do wniosku rodzić powinien dołączyć wypis dziecka ze szpitala, albo odpis aktu urodzenia w celu udowodnienia narodzin.


Urlop ojcowski

Dwa tygodnie tylko dla Was – specjalnie dedykowane tatusiom uprawnienie do zwolnienia od pracy oraz zasiłku w tym okresie.  Omówiony w szczegółach w odrębnym wpisie.


Urlop tacierzyński

Opcja dla odważnych – czyli wykorzystanie części urlopu rodzicielskiego zamiast mamy. Wciąż za mało popularna! Omówiony w szczegółach w odrębnym wpisie.


Zwolnienie na opiekę nad dzieckiem

Warto przypomnieć, że oprócz opieki na żonę przysługuje także uprawnienie do skorzystania ze zwolnienia na opiekę nad dzieckiem – chorym lub zdrowym – do 60 dni w roku. Omówione w szczegółach w odrębnym wpisie.

 

 

 

Mam nadzieję, że Was przyszłe mamusie ten wpis trochę uspokoił. Ja w każdym razie jestem spokojna. Tata smyków będzie mógł zaopiekować się nami przez naprawdę wiele dni – miejmy tylko nadzieję, że jego pracodawca przyjmie to ze zrozumieniem 🙂


pozdrawiam Cię ciepło!

Aleksandra Wejdelek-Bziuk
Adwokat Kobiet

Jeśli masz krókie pytanie śmiało zadaj je w komentarzu - odpowiem, gdy tylko będę miała wolną chwilę!