Tekst na grafice: Adwokat Kobiet. Opieka na żonę - opieka po porodzie dla ojca. Zwolnienie na opiekę nad żoną po porodzie - prawo ojca. Na zdjęciu kobieta, mężczyzna i dziecko.
ojcostwo,  opieka nad dzieckiem,  zasiłek opiekuńczy

Opieka na żonę i dziecko – prawa ojca

Temat dzisiejszego wpisu to opieka na żonę i dziecko. Poznaj prawo ojca! Poruszymy takie tematy jak zwolnienie L4 na żonę po porodzie, zwolnienie na opiekę nad dzieckiem, urlop ojcowski, okolicznościowy z tytułu urodzenia dziecka i urlop tacierzyński. Czytaj dalej i dowiedz się, jakie są prawa taty!

Nareszcie nadszedł ten moment – już dziś na świecie miała pojawić się nowa członkini naszego stada (ale postanowiła przywitać się kilka dni wcześniej 🙂 ). Jak każda kobieta w podobnej sytuacji, marzyłam już od tygodni o momencie, w którym wrócę po porodzie do domu. I o tym, żeby tata smyka nr 1 i smyka nr 2 mógł bez przeszkód pomóc mi w opiece nad nimi oraz zaopiekować się mną. Na szczęście nasze prawo – choć zdecydowanie uprzywilejowuje mamy pod kątem sprawowania opieki na dziećmi  – przewiduje, że tata też ma swoją rolę do odegrania. O związanych z tym  uprawieniach – dzisiejszy wpis. 


Opieka na żonę po porodzie

  • 14 dni kalendarzowych w roku – limit nie przechodzi na kolejne lata;
  • Jest to opiekę na: małżonka lub rodzica dziecka – czyli tak zwana opieka na żonę (nie trzeba być po ślubie, ale wymagane jest, aby tata był tatą w świetle prawa. Warto zatem przemyśleć temat uznania dziecka jeszcze przed porodem – koniecznie przeczytaj wpis na ten temat, który znajdziesz >> tutaj <<) 
  • w okresie sprawowania opieki przysługuje zasiłek opiekuńczy w wysokości 80% podstawy wymiaru zasiłku (sprawdź, jak obliczyć zasiłek).

Opieka na żonę – warunki

Co zrobić, aby skorzystać z opieki na żonę po porodzie? Sprawdzić, jakie trzeba spełnić warunki:

  • mieszkacie razem w okresie sprawowania opieki;
  • brak innego domownika, który mógłby w tym czasie zatroszczyć się o mamę;
  • przysługuje tylko, jeśli tata podlega pod ubezpieczenie chorobowe. To znaczy, że ma umowę o pracę, a jeśli ma umowę zlecenie lub prowadzi działalność gospodarczą zgłoszony jest do tego ubezpieczenia dobrowolnie.

Jak skorzystać ze zwolnienia na opiekę nad żoną po porodzie? Potrzebne będą:

  • Oświadczenie na formularzu ZUS Z-15 oraz ZUS ZLA (zwolnienie lekarskie – tzw. L4);
  • Przepisy nie wskazują, który lekarz i w jakim momencie może wystawić zwolnienie. W przypadku kobiety po porodzie zwolnienie na opiekę może wystawić lekarz w szpitalu, ginekolog, a nawet lekarz rodzinny.
  • Przypomnijmy: Zwolnienie na opiekę to nadal zwolnienie lekarskie. Obowiązują standardowe warunki korzystania z niego. W przypadku wykonywania w czasie zwolnienia lekarskiego pracy zarobkowej albo wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy niezgodnie z celem tego zwolnienia, ZUS może odmówić wypłaty zasiłku (do poczytania: Kontrola zwolnienia lekarskiego).

2 dni na opiekę na dziecko

Jakie jeszcze prawa ma ojciec? Pewnie nie wiesz, ale oprócz L4 na żonę po porodzie może też skorzystać z dwóch dni na opiekę na dziecko.

  • 2 dni lub 16 godzin w roku – limit nie przechodzi na kolejne lata;
  • tylko dla osób zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę;
  • wspólny limit dla mamy i taty;
  • można wykorzystać 2 x 1 dzień lub 1 x 2 dni itd.;
  • jeden limit niezależnie od liczby posiadanych dzieci;
  • za czas zwolnienia na opiekę przysługuje wynagrodzenie – jak w okresie urlopu wypoczynkowego.

Żeby skorzystać z tego uprawnienia należy złożyć do pracodawcy pisemny wniosek. Wniosek jest wiążący dla pracodawcy – nie może on odmówić udzielenia wolnego we wskazanym dniu.


Urlop okolicznościowy z tytułu urodzenia się dziecka

  • 2 dni – jednorazowo w związku z urodzeniem się dziecka;
  • tylko dla osób zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę;
  • można wykorzystać 2 x 1 dzień lub 1 x 2 dni;
  • za czas urlopu okolicznościowego przysługuje wynagrodzenie – jak w okresie urlopu wypoczynkowego.

Przepisy prawa pracy nie regulują terminu, w jakim trzeba wykorzystać urlop okolicznościowy z tytułu urodzenia dziecka. Ma być to związane z jego urodzeniem (np. na załatwienie spraw w urzędzie, odebranie dziecka ze szpitala). Jeśli urlop miałby zostać udzielony w terminie nie bezpośrednio następującym po urodzeniu się dziecka należy to uzasadnić. Uzasadnieniem może być np. długi pobyt dziecka w szpitalu po porodzie.

Żeby skorzystać z tego uprawnienia należy złożyć do pracodawcy pisemny wniosek. Wniosek jest wiążący dla pracodawcy – nie może on odmówić udzielenia wolnego we wskazanym dniu. Może jedynie odmówić, jeśli dojdzie do przekonania, że urlop nie jest wnioskowany w związku z urodzeniem się dziecka. Do wniosku rodzić powinien dołączyć wypis dziecka ze szpitala, albo odpis aktu urodzenia w celu udowodnienia narodzin.


Urlop ojcowski

Urlop ojcowski to bardzo fajne uprawnienie – to dwa tygodnie tylko dla Was. Jest to specjalnie dedykowane tatusiom uprawnienie do zwolnienia od pracy oraz do pobierania zasiłku w tym okresie.  Omówiony w szczegółach w odrębnym >> wpisie <<.

Przeczytaj koniecznie: Urlop ojcowski


Urlop tacierzyński

Mówi się, że to opcja dla zdecydowanych – czyli wykorzystanie części urlopu rodzicielskiego zamiast mamy. Wciąż za mało popularna! Omówiony w szczegółach w odrębnym >> wpisie tutaj <<.

Przeczytaj koniecznie: Urlop tacierzyński


Zwolnienie na opiekę nad dzieckiem

Wydaje się, że warto przypomnieć, że oprócz opieki na żonę przysługuje także uprawnienie do skorzystania ze zwolnienia na opiekę nad dzieckiem – chorym lub zdrowym – do 60 dni w roku. Omówione w szczegółach w odrębnym wpisie.

Przeczytaj koniecznie: Zwolnienie na opiekę nad dzieckiem

Mam nadzieję, że Was przyszłe mamusie ten wpis trochę uspokoił. Ja w każdym razie jestem spokojna. Tata smyków będzie mógł zaopiekować się nami przez naprawdę wiele dni – miejmy tylko nadzieję, że jego pracodawca przyjmie to ze zrozumieniem 🙂


Masz problem z pracodawcą? Zostałaś niesłusznie zwolniona albo pracodawca nie wypłacił Ci wynagrodzenia? A może ZUS odmówił wypłaty zasiłku? Zapraszam Cię serdecznie do mojej kancelarii w Warszawie lub do skorzystania z mojej oferty porad prawnych online. Szczegóły i kalendarz online, przez który wygodnie się zapiszesz znajdziesz tutaj.

Polecam Ci także moje szkolenia online dla mam i kobiet w ciąży, naładowane wiedzą i praktycznymi poradami:

baner reklamowy adwokat Kobiet aleksandra wejdelek-bziuk

Masz problem z pracodawcą? Zostałaś niesłusznie zwolniona albo pracodawca nie wypłacił Ci wynagrodzenia? A może ZUS odmówił wypłaty zasiłku? Zapraszam Cię serdecznie do mojej kancelarii w Warszawie lub do skorzystania z mojej oferty porad prawnych online. Szczegóły i kalendarz online, przez który wygodnie się zapiszesz znajdziesz tutaj.

Polecam Ci także moje szkolenia online dla mam i kobiet w ciąży, naładowane wiedzą i praktycznymi poradami:

baner reklamowy adwokat Kobiet aleksandra wejdelek-bziuk

4 komentarze

  • Maja

    Mam pytanie odnośnie dokumentów potrzebnych do dostarczenia platnikowi składek/ZUSowi w przypadku opieki na żonę po porodzie: pisze Pani o druku Z-15 I ZUS- ZLA. W wielu miejscach czytam (Infor itp portale kadrowe) że ma to być zaświadczenie lekarza na „zwykłym druku” czyli rozumiem to tak, że na zwykłej kartce lekarz kobiety w połogu oświadcza że wymaga opieki partnera (ojca)? Z tego co rozumiem ZLA dotyczyloby L4 dla mnie (akurat w dniu porodu mogę nie być objęta składką chorobową, ale to inna historia…) więc co do zasady ZLA mnie jako kobiety by nie dotyczyło… A przecież ZLA to nie będzie urlop chorobowy dla ojca… na stronie ZUSu również posługują się mianem „zwykły druk”… czyli jaki?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *